“Ejpedro”nun sırrı çözüldü!

[Bu bir Şahtung haberi değildir!]
fm_adil_feridun_oney

Satranç camiası mensupları, dilin sınırlarını zorlamakta ve hatta zorlamak yetmeyince, var olan dili bir kenara bırakarak, yaratıcılıklarını kullanmakta da son derece mahirdirler. “Çapa kapaça!”, “şahmetot!”, “fırs!”, “huga muganga!”, “ogaaa!”, “hatanga!” ve benzeri ünlemler sık duyulur.
Bizim nesilde (1970 ile 1980’lerin ilk yılları arasında doğanlar) “ejpedro” şeklinde söylenen ve bugüne kadar kökeni ya da anlamı hakkında en ufak bilgi ya da fikir sahibi olmadığımız ifadenin kaynağı, birinci ağızdan ortaya çıktı. Ben vaktiyle Bulgarca olabileceğine dair fikir yürütmüştüm ama Bulgarca bilenlere sorduğumda, oradan bir sonuç çıkmayacağını görüp ümidi kesmiştim.
İfadenin ilk hali “Ej bedre” ancak bizim kuşak “ejpedro” olarak kullanageldi. Buradan bakınca, nasıl uydurulduğunu artık bildiğimiz bir ifadenin, daha ikinci ağızda nasıl değişebildiğini görerek, dilbilim açısından şaşırmamak elde değil. Anlamı mı? Elbette hiç bir anlamı yok! “Ej Bedre”nin öyküsü, FM Adil Feridun Öney’in “Satranç Anılarım” kitapçığından çıktı. İlgili bölümü aynen alıntılıyoruz:

“SSC Birliği henüz dağılmamış o satranç ekolü tüm katılığı ile kendini göstermekte Ruslar, Macarlar ve Slav ülkeleri çok kuvvetliler. Balkanlarda turnuvaya katıldığımızda bizleri gerçekten bir puan cepte olarak gören GM ler. Biz de takım halinde turnuvaya katıldığımızda (Balkaniyad) artık yavaş yavaş birbirimizi tanımıştık. Tabiki onlar kendi aralarında Rus dilini konuşup anlaşıyorlardı. Bizler hep Fransız kalıyorduk. Ben de o zamanlar Bulgarca, Rusça, Yugoslavca, Romence karışımı ama hiç manası olmayan kelimeleri yan yana getirip bizimkilerle konuşuyor onlarda kulak misafiri oluyor ama hiçbir şey anlamıyorlar ve merak ediyorlardı. Yani olmayan yeni bir dil uydurmuştum. Bülent abinin (Bülent Pekand) yanına gidip “Ne mej medro , ej bedre,nemasivera sukorov…” gibi şeyler söyleyip sözüm ona konuşuyorduk. Onlar dinliyor, anlamaya çalışıyor ama nafile. Bülent abi şu an bile beni telefonla aradığında “Ej Bedre” der. Hala unutamıyor.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yorumnlarınızı gerçek isminizle yazmanızı rica ederiz. Takma isimle yazılan yorumları üzülerek reddediyoruz.